Archifdy Sir Gâr

Mae’r gwasanaeth yn gartref i’n casgliad helaeth o ddogfennau hanesyddol sy’n dyddio o’r 13eg ganrif hyd heddiw. Mae’r casgliad yn cynnwys archifau, mapiau, llyfrau, ffotograffau, fideos a recordiadau sain. Ein bwriad yw cadw’r dogfennau a sicrhau eu bod ar gael ar gyfer astudiaeth ac ymchwil gyffredinol.

Archifdy Sir Gâr, D/o Llyfrgell Caerfyrddin, 9 Heol San Pedr, Caerfyrddin SA31 1LN
www.sirgar.llyw.cymru/cartref/gwasanaethaur-cyngor/llyfrgelloedd-ac-archifau/archifau-sir-gaerfyrddin/ 01267 228232 Chwilio'r catalog ar-lein

Oriau Agor

Dydd Mercher, Dydd Gwener: 09:15 – 16.45
Dydd Iau: 14:00 – 18.45
Dydd Sadwrn: 09:15 – 13:00 a 14:00 – 16:45

Archifau a Chasgliadau Arbennig, Prifysgol Bangor

Archifau ac Astudiaethau Lleol Wrecsam

Archifau Gogledd Ddwyrain Cymru (Penarlâg)

Archifau Gogledd Ddwyrain Cymru (Rhuthun)

Archifau Gwent

Archifau Morgannwg

Archifau Powys

Archifau Prifysgol Aberystwyth

Archifau Richard Burton, Prifysgol Abertawe

Archifau Ynys Môn

Archifdy Ceredigion

Archifdy Sir Benfro

Archifdy Sir Gâr

Casgliadau Arbennig ac Archifau Prifysgol Caerdydd

Casgliadau Arbennig ac Archifau Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant

Casgliadau arbennig ac Archifau, Coleg Brenhinol Cerdd a Drama Cymru

Comisiwn Brenhinol Henebion Cymru

Gwasanaeth Archifau Conwy

Gwasanaeth Archifau Gorllewin Morgannwg

Gwasanaeth Archifau Gorllewin Morgannwg – Archifau Cymdeithas Hynafiaethwyr Castell-nedd

Gwasanaeth Archifau Gwynedd – Archifdy Caernarfon

Gwasanaeth Archifau Gwynedd – Archifdy Meirionnydd

Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Llyfrgell Gladstone

Updates from Archifdy Sir Gâr

Eitemau Archifdy Sir Gâr

  1. Archifdy Sir Gâr

    Ym mis Ebrill 1998, trefnodd George Abbey, Cyfarwyddwr Canolfan Ofod Johnson, UDA, i ffotograff o Dylan Thomas gael ei hedfan ar y wennol Columbia.
    Cafodd ei roi ar fenthyg o Amgueddfeydd Sir Gaerfyrddin ynghyd â chopi o Under Milk Wood, cyflwynwyd y ffotograff hwn (a dynnwyd o Skylab) i Gyngor Tref Caerfyrddin gan George Abbey fel anrheg.
    Yn fwyaf diddorol, roedd 1998 hefyd yn 40fed Pen-blwydd NASA a 20fed Pen-blwydd yr ymgeiswyr benywaidd cyntaf i fod yn ofodwyr, mae’r ffotograff hwn hefyd wedi’i lofnodi gan 13 o’r 16 gofodwr benywaidd cyntaf yn yr UD!

    1998
  2. Archifdy Sir Gâr

    Tudalen o lawysgrif anorffenedig o’r enw “The Anatomy of the Human Figure, Horses and Dogs with an Introduction giving a short view of Picturesque Anatomy”, gan Eliza Gulston.
    Yn dyddio o 1796, gellid dadlau bod pwnc anatomeg a’r corff dynol yn amhriodol ar gyfer astudiaeth fenywaidd, fodd bynnag, mae’n ymddangos bod Eliza wedi etifeddu ei hangerdd dros y celfyddydau a’r gwyddorau gan ei mam, Elizabeth Bridgetta Gulston (Stepney gynt) – artist, seryddwr, a bardd, sydd hefyd yn ymddangos fel pe bai wedi esgeuluso normau cymdeithasol yn ymwneud â menywod y cyfnod ac yn hytrach wedi dilyn ei diddordebau ei hun.
    Darlun llinell o sgerbwd dynol sy’n anatomegol gywir ei broffil.

    1796
  3. Archifdy Sir Gâr

    Ar 3 Medi 1936, glaniodd yr awyren, Lady Peace, mewn cae ger Llandeilo. Roedd yr hediad yn rhan o ymgais i groesi yn ôl ac ymlaen dros yr Iwerydd o Floyd Bennett Field, Brooklyn i Croydon, Llundain ac yn ôl, ond bu’n rhaid i’r awyren lanio oherwydd diffyg tanwydd. Fodd bynnag, er gwaethaf hyn, cyflawnwyd yr amser croesi a oedd yn record ar y pryd sef 18 awr ac 8 munud.

    Y peilot oedd Henry Tindall Merrill, peilot Eastern Airlines No. 1 a oedd wedi hedfan 2,000,000 o filltiroedd heb anaf erbyn 1936. Ymddeolodd yn 1961 ar ôl hedfan mwy o filltiroedd yn ôl pob sôn nag unrhyw beilot arall yn hanes hedfan masnachol. Y cyd-beilot oedd Harry Richman, a oedd yn adnabyddus am ei rôl fel Harry Raymond yn y ffilm o’r 1930 ‘Puttin’ on the Ritz’.

    Fe’i galwyd yn “The Ping-Pong Flight” oherwydd bod Richman a Merrill wedi stwffio pob twll a chornel o’r gynffon a’r adenydd gyda 41,000 o beli ping-pong oherwydd pe bai’n rhaid iddynt ddisgyn yn yr Iwerydd byddai digon o hynofedd i arnofio’r awyren. Cafodd llawer o’r rhain eu llofnodi gan y naill neu’r llall neu’r ddau ohonynt ac maen nhw’n ymddangos ar werth o bryd i’w gilydd, mae’n debyg bod golygydd “The Table Tennis Collector: the Journal of the Table Tennis Collectors’ Society” wedi prynu un yn ddiweddar.

    1936