Crowd Cymru’n ennill Gwobr Gwirfoddoli Archif CAaCh 2026

Dychmygwch ddechrau swydd newydd ac ennill gwobr yn yr wythnosau cyntaf…

Steph ydw i, Swyddog Prosiect Gwirfoddoli Digidol newydd #CrowdCymru, yn gweithio ochr yn ochr â Jen Evans, a fydd yn gyfarwydd i nifer ohonoch chi o flogiadau blaenorol. Ac roeddem ni wrth ein bodd o fedru rhannu bod Crowd Cymru wedi ennill Gwobr Gwirfoddoli Archif CAaCh 2026!

Mae wedi bod yn fwrlwm! Wrth gwrs, does a wnelo’r wobr dim oll â fi, ond mae’n dyst i waith anhygoel #CrowdCymru dros y flwyddyn ddiwethaf – ac yn arwydd fy mod i wedi ymuno â thîm o sêr!

Beth yw Gwobr Gwirfoddoli Archif CAaCh?

Mae’r wobr flynyddol hon yn cydnabod gwaith sy’n cynnwys gwirfoddolwyr mewn gwasanaeth archif sefydliadol yn y DU neu Iwerddon. Mae’n dathlu rôl gwirfoddolwyr mewn gwasanaethau archif, ac yn rhannu astudiaethau achos arfer da gyda’r sector ehangach.

Roedd y newyddion yn hwb enfawr i ni, ac yn ffordd wych o anrhydeddu cyfraniadau ein gwirfoddolwyr. Dywedodd Jen, sydd wedi bod yn adeiladu ein tîm o wirfoddolwyr yn gyson ers 2022, ‘Rwy’n falch iawn o’r gymuned rydyn ni wedi’i hadeiladu gyda’n gilydd. Mae ein gwirfoddolwyr amrywiol a gwych bob amser yn fy syfrdanu gyda’u brwdfrydedd, eu parodrwydd i weithio a’u cyfeillgarwch.’ Maen nhw’n amlwg yn teimlo’r un fath. Mewn arolwg diweddar o’n gwirfoddolwyr, dywedodd 96% fod cyfrannu at y prosiect wedi gwella eu lles, a soniwyd yn arbennig am Jen am fod yn Swyddog Prosiect mor gefnogol, cyfeillgar a hygyrch. Pan fyddwch chi’n gweithio gyda gwirfoddolwyr – yn enwedig gwirfoddoli o bell – dyma’r pethau sy’n gwneud y gwahaniaeth!

Roedd y gwirfoddolwyr hefyd yn gwerthfawrogi cymryd rhan mewn rhywbeth sy’n ysgogi’r meddwl, ac sydd wedi helpu i ddatblygu eu sgiliau digidol.

Dywedodd un o’r beirniaid, ‘Roeddwn i’n meddwl bod natur gynhwysol y model yn haeddu canmoliaeth yn ogystal â’r meddwl a roddwyd i’r heriau o wirfoddoli o bell – mae gwirfoddoli o bell yn wahanol iawn i’r model personol gyda heriau penodol i staff.’

Beth rydyn ni’n ei wneud

Prosiect torfol digidol a ariennir gan Lywodraeth Cymru ar gyfer archifau Cymru yw Crowd Cymru.  Rydym yn cefnogi tîm o 120 o wirfoddolwyr i helpu i wneud eitemau yn archifau Cymru yn haws i’w chwilio a’u darganfod yn ddigidol.

Ers 2022, mae ein gwirfoddolwyr wedi trawsgrifio a thagio dros 6000 o dudalennau o ddeunydd archifol, gan gynnwys lluniau hanesyddol o gymuned dociau Caerdydd, posteri ac effemera o Grŵp Lesbiaidd a Hoyw Gwent, a dyddiaduron Priscilla Scott-Ellis, cymdeithaswraig a nyrs gwirfoddol yn ystod rhyfel cartref Sbaen.

Dyw ein gwirfoddolwyr ddim yn gweithio ar dasgau arferol – maen nhw’n gwneud cyfraniadau medrus a gwerthfawr sy’n cyfoethogi’n uniongyrchol y data a gedwir yn ein harchifau, gan greu etifeddiaeth barhaol i dreftadaeth Cymru. Ac oherwydd bod y prosiect yn gwbl weithredol o bell, gall pobl o gymunedau a lleoliadau amrywiol gymryd rhan.

Mae hyn yn helpu i ddileu rhai o’r rhwystrau sy’n gysylltiedig â theithio, cost, symudedd, amserlenni gwaith anhyblyg neu gyfrifoldebau gofalu – gwers a ddysgwyd gennym yn ystod Covid, ond sy’n anffodus wedi ei hanghofio gan lawer o sefydliadau eisoes.

Adeiladu ein stori genedlaethol

Dywedodd Alan Hughes, Arweinydd Prosiect Crowd Cymru, a Phennaeth Casgliadau Arbennig ac Archifau ym Mhrifysgol Caerdydd: ‘Mae’n fraint gweithio gyda phobl a chymunedau ledled Cymru a’r byd i’n helpu i ddiogelu, dathlu a thyfu ein stori genedlaethol fel un tîm cysylltiedig. Rydym i gyd wrth ein bodd gyda’r gydnabyddiaeth hon gan y sector archifau yn y DU ac Iwerddon.’

Trwy ddatblygu sgiliau digidol a chynnig manteision llesiant, mae’r prosiect wedi ehangu effaith gymdeithasol a pherthnasedd archifau, ac wedi ymestyn ein hymgysylltiad â chynulleidfaoedd newydd. Dywedodd Heledd Fychan AS, Gweinidog y Cabinet dros Ddiwylliant a Chwaraeon, ei fod yn ‘enghraifft gref o sut y gall buddsoddi mewn diwylliant ac ymgysylltu digidol gyflawni manteision parhaol ledled Cymru, gan sicrhau bod stori Cymru yn perthyn i bawb mewn gwirionedd.’

I wybod mwy, ewch i wefan CAaCh, a dilynwch ni ar Bluesky neu ein cyfrif Instagram newydd.

Dyna’r cyfan am y tro – rydyn ni’n mynd i ddathlu!